Auteursarchief: colettecramer

Te Kampen met erfgoed & water 31 okotber

Het symposium over watererfgoed in Kampen vond plaats in de Broederkerk. Kampen is trots op haar rijke waterhistorie. Het water van de IJssel heeft de stad veel gebracht. Over de relatie tussen de IJssel en Kampen werd een mooi animatiefilmpje vertoond, gemaakt door Douwe Dijkstra. Deze animatie is te zien in het Stedelijk Museum van Kampen.

Tracey Metz (journalist en auteur van o.a. ‘Zoet & Zout’) sprak over hoe de Nederlander leeft met het water. Nederland heeft geleerd om water te bedwingen, maar ook in ons land hebben we dat nog niet altijd onder de knie. Tracey Metz was tijdens een rondwandeling in Kampen opgevallen dat bij het treinstation van Kampen de relatie met het water onzichtbaar is gebleven. Ze vond de waterkering in de oude Stadspoort en de hoogwaterbrigade, waarbij de bewoners betrokken worden bij het omgaan met water, wel hele mooie voorbeelden van waterbeheersing. Als laatste werd opgemerkt dat in de toekomst de evacuatieplannen naar de burgers toe duidelijk moeten worden gecommuniceerd. Ze zijn er wel, maar niet iedereen weet van het bestaan af.

In het filmpje over de Hoogwaterbrigade werd nogmaals benadrukt hoe belangrijk het is dat burgers zich betrokken voelen bij de water(problematiek). In de jaren ’90 heeft Kampen de waterkering versterkt en daarbij gebruik gemaakt van de bestaande historische stadsmuur. Bij hoogwater worden meer dan 100 vrijwilligers opgeroepen om binnen 1,5 uur de schotbalken en vloedplanken te plaatsen. Bewoners van Kampen vinden het fijn zo hun steentje bij te kunnen dragen.

Spreker Ruut van Paridon (landschapsarchitect) benadrukte in zijn lezing de ‘meerlaagse veiligheid’. Het is niet meer van deze tijd om alleen de dijken op te hogen, maar er moet ook worden gekeken naar: preventie, duurzame ruimtelijk inrichting en rampenbestrijding. Als voorbeeld liet hij zijn project bij de IJsseldelta zien waar voor de waterveiligheid gebruik werd gemaakt van de bestaande zandrug in het landschap. Dit is een bottum-top project waarbij bewoners werden betrokken.

Ellen Vreengoor (programmaleider cultuurhistorie en wateropgaven, RCE) vertelde dat cultuurhistorie nog lang niet altijd in nieuwe plannen word meegenomen. Door cultuurhistorie vanaf het begin bij projecten te betrekken kunnen deze meer draagvlak van betrokkenen krijgen, sneller en goedkoper worden voltooid en geven vaak veel mooiere eindcreaties.

Daarna werd het boek ‘650 jaar geschiedenis van Polder Mastenbroek’ van Albert Corporaal gepresenteerd en werd de ochtend afgesloten door een heerlijke lunch van streekproducten.

In het middagprogramma stonden excursies langs de waterkering van de binnenstad, een tochtje over de IJssel, een rondrit door de polders van het Nationaal Landschap IJsseldelta en het Kampereiland op het programma..  Aan het einde werd nog een demonstratie van de hoogwaterbrigade gegeven, (zie foto?)!

Na de excursies stond Stichting WaterHeritage met een stand, waarbij we een mooie gelegenheid hadden om over onze werkzaamheden met belangstellenden te praten.

Aan het einde van de dag werd de BNG erfgoedprijs 2014 uitgereikt. Van de genomineerden gemeenten (Midden Delfland, Rhenen, Bergen op Zoom en Coevorden) werd gemeente Bergen op Zoom als winnaar uitgeroepen. Volgens de juryvoorzitter James van Lidth de Jeude is: “Bergen op zoom met haar straatbeeld, pleinenplan, stadstuinen en herbestemmingen een stad die haar verouderend uiterlijk tot in de puntjes blijft verzorgen. Het is een gemeente die op veel erfgoedborden tegelijk schaakt en die breed, bestendig en bewust bezig is met haar erfgoed.”

Advertenties

Overstromingen, polders en kaarten

Studiemiddag Vereniging van Waterstaatsgeschiedenis 28-02-2014

Op deze studiemiddag op de VU, onder leiding van professor Petra van Dam, hadden wij een eerste en prettige kennismaking met de Vereniging van Waterstaatsgeschiedenis. Aanwezigen van de middag waren onder andere leden van de vereniging, vertegenwoordigers van waterschappen, het Zuiderzeemuseum en vele andere liefhebbers voor watererfgoed. De vereniging organiseert meerdere malen per jaar een bijeenkomst. Deze bestaan uit studiemiddagen waarbij projecten en studies worden uitgewisseld, daarnaast worden er lezingen, symposia en excursies georganiseerd. Eerstvolgende excursie zal op 5 juni, tevens de 50e excursie!, in Utrecht worden gehouden.

De middag begon met een presentatie van archivaris Jan de Bruin van het Westfries Archief (www.westfriesarchief.nl). Zijn hoofdvraag was waarom er geen polders op sommige oude kaarten staan. Naar aanleiding van een van zijn vondsten, een oude kaart van Johannes Dou, laat hij zien dat kenmerken van oude kaarten soms klakkeloos werden overgenomen terwijl die kenmerken al verdwenen waren. Daarnaast vielen polders soms onder verschillende bestuurlijke eenheden, wat het karteren van de polders lastiger maakte.

Archeoloog Michiel Bartels vertelde over het archeologisch onderzoek van de Zuiderdijk bij Hoorn (www.archelogiewestfriesland.nl). Met behulp van dit onderzoek is de ouderdom en het verloop van de dijk achterhaald, welke bewoning er rondom de dijk was en uit welk materiaal de dijk bestaat. Een leerpuntje tijdens het project was dat aannemers weinig aandacht hebben voor archeologisch onderzoek. Veel gevonden objecten werden niet gedocumenteerd of zelfs vernietigd.

Beide bovenstaande sprekers waren ook te zien in het TV programma Nederland in 7 Overstromingen van de NTR in aflevering 2.

Tijdens de pauze kregen we als WaterHeritage de gelegenheid onze nieuwe poster te presenteren. Mevrouw van Dam attendeerde de aanwezigen op de poster en in de pauze konden wij geïnteresseerden te woord staan. We kregen veel positieve feedback.

Na de pauze vertelde afstudeerstudent Merle Vogels over de ontwikkeling van hulpverlening na watersnoodrampen in de 19e en 20e eeuw. Door de actieve betrokkenheid van de Koning en de oprichting van de Nationale Rampenfonds kwam er steeds meer directe hulp om het leven van de slachtoffers sneller te hervatten.

Spreker Bertus Wouda vertelde het verhaal over de dijken bij Spakenburg. De vele overstromingen van dit gebied, de bestuurlijke conflicten en het gebrek aan geld maakten het onmogelijk de dijken op te hogen. Na decennialange discussies over wel of niet een dijkverhoging was de bevolking van Spakenburg genoodzaakt zich aan te passen aan het waterrijke gebied.

Als laatste kwam Otto Knottnerus aan het woord. Zijn presentatie van oude historische kaarten liet zien dat deze kaarten niet veel zeggen over de geografische werkelijkheid, maar vooral voor politieke doeleinden werden gebruikt en om de burgers zich met de stad of streek te identificeren.

Het was een leerzame middag waarbij we veel kennis werd uitgewisseld. De Vereniging van Waterstaatsgeschiedenis heeft er zelfs een aantal nieuwe leden bij gekregen!