Auteursarchief: WaterHeritage

Netwerkdag Historisch Cultuurlandschap 6 november 2014

Deze keer vond de netwerkdag plaats binnen het programma van de internationale conferentie Cheriscape bij de RCE in Amersoort. Hierdoor was het gezelschap leuk divers en internationaal.

Het programma van de dag bestond uit een vrij kort sprekersgedeelte dat als inleiding diende voor het uitgebreide excursieprogramma. Tracy Metz (journalist en auteur over urban issues) opende de reeks met haar visie op het Nederlandse landschap. Zelf groeide ze op in de Mohave desert en Los Angeles, Californië, en leerde ze in Nederland dat landschap ook in (hoogte)details kan zitten. Natuurlijk kwam de relatie van Nederland met water uitgebreid ter sprake (waarbij vooral de Nederlandse organisatiewijze met bv waterschappen uniek is), maar ook onze maakbaarheidsgedachte van natuur was haar opgevallen. Naar aanleiding van een vraag uit het publiek maakte ze nog de opmerking dat het geloof van de Nederlanders in het ‘systeem’ veel groter is dan bv in de VS en dat het moeilijk is om een gedeelde veiligheidsverantwoordelijkheid tussen burger en overheid te bewerkstelligen.

Vervolgens sprak Koos Bosma (onderzoeker van 20ste-eeuwse architectuur en stedenbouw) over de Noordoostpolder met zijn typisch geplande inrichting, die toch per dorp verschilt, en de geselecteerde bevolking. Hij deelde zijn visies op de toekomst van de polder (luchtbasis?) en de gevolgen van plaatsing als UNESCO-werelderfgoed op de mogelijkheden voor het oplossen van de huidige problemen (beperkend). Leuk weetje: afstanden waren bepaald door naar de hoeveelheid benzine die in een tank van een bromfiets paste.

Erik Luiten (landschapsarchitect en momenteel Rijksadviseur voor Landschap en Water) introduceerde de Nieuwe Hollandse Waterlinie die een illustratie geeft van de verschuiving in benadering van het behouden van cultureel erfgoed. Tot 2001 was de linie zeer gefragmenteerd, maar inmiddels is de linie een ‘familie van verschillende individuen’ geworden.

Omdat Annika Hesselink (manager bij het nationaal project Ruimte voor Rivieren) helaas ziek was, nam Hans Renes dit gedeelte voor zijn rekening. Hij nam ons mee in het project Ruimte voor de Rivier dat gebaseerd is op het idee dat hogere dijken niet genoeg bescherming gaan bieden tegen het steeds hogere water. Deze dijkverhogingen hebben daarnaast een grote impact op de bevolking en zorgen voor een verlies van charme van de omgeving. Daarom wordt nu geprobeerd meer ruimte voor de rivieren te geven. Dit heeft echter automatisch tot gevolg dat er minder ruimte voor urbanisatie is. Het project loopt al een aantal jaren en heeft al een aantal meer of minder aansprekende resultaten opgeleverd (Munnikenland, Waalsprong, Deventer, Ruimte voor de Lek).

Om half 11 stonden de bussen klaar om ons naar de Noordoostpolder, het rivierengebied (oa. de Blauwe Kamer) en de Nieuwe Hollandse Waterlinie te brengen. Ik had me opgegeven voor het rivierengebied en heb genoten van de uitzichten vanaf de Heimenberg, de filosofische beschouwingen rondom natuurontwikkeling en cultuurhistorie in de Blauwe Kamer en de prachtig gerenoveerde steenfabriek in de uiterwaarden bij Wageningen.

Auteur: Alette van den Hazelkamp

Advertenties

Waarheen met digitale landschapsdata?

Netwerkdag Historisch Cultuurlandschap 14 februari 2014

Met 4 man sterk hebben we deze informele en ontspannen middag bezocht, georganiseerd door het Netwerk Historisch Cultuurlandschap (nhc.mixxt.com). De netwerkdag met als thema Data en landschap werd gehouden in het moderne gebouw van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in Amersfoort.

Hoewel watererfgoed niet direct onderwerp van gesprek was, is ontsluiting en gebruik van data voor elk thema interessant. We hebben veel nieuwe ideeën opgedaan en zijn ons bewust geworden van de rol die we als informatieleverancier zullen spelen: nieuwe systemen zullen niet te ambitieus opgezet worden en de gebruikersgroepen zullen meebeslissen!

Zowel de benadering van de overheid als de praktijk van wetenschapper en ondernemer kwam aan bod. Henk Baas gaf een inleiding in de geschiedenis van cultuurhistorische kartering in Nederland. Daarna kreeg de bijeenkomst een international karakter. De Vlaming Koen van Daelen gaf een kijkje in de ontsluiting van data bij onze zuiderburen (https://geo.onroerenderfgoed.be). Interessant hierbij was de relatie die gelegd is tussen cultuur en natuur, een uitgangspunt dat zeer bruikbaar is voor waterlandschappen. Onze oosterburen waren vertegenwoordigd met het initiatief KuLaDig (Kultur, Landschaft, Digital, www.kuladig.de). Vervolgens gingen we weer terug naar Nederland en de wereld na KiCH (Kennisinfrastructuur Cultuurhistorie) door Kees Hendriks. Doel van de RCE is om de erfgoedzorg in Nederland, die voortaan op decentraal niveau uitgevoerd wordt, beter te laten functioneren door ondersteuning voor de ambtenaren en professionals.

Na een korte pauze kwamen vervolgens onderzoekers en ondernemers aan bod. Jan Neefjes ging in op het geografisch informatiesysteem (GIS) Histland, Sophie Visser op de gebruikerskant van informatie en informatiesystemen en Ewoud van Arkel demonstreerde de Agriwiki.

Aan het eind van de middag werd het publiek gevraagd mee te denken over het RCE-project Landschapsatlas: wie zou doelgroep moeten zijn, hoe zou het systeem eruit moeten zien en in welke vorm regel je het eigendom/beheer? Helaas was er niet veel tijd voor deze discussie, maar we blijven de ontwikkelingen volgen.

Tot slot volgde een uitsmijter van de top 100 historisch-geografische elementen (http://www.arcgis.com/apps/MapTour/index.html?appid=22d913aa26fa44b9bf672e6cb90124bb&webmap=38768115769d434e8e4024f48b72e568). Er wordt nog gezocht naar een 100e plaats: wij roepen natuurlijk iedereen op  een waterlocatie te noemen!